Fotograf Sozlugu

Portre fotografciligi dnyasinda sikca karsilasilan teknik terimlerin Turkce aciklamalarini bu sozlukte bulabilirsiniz. Terimler alfabetik siraya gore duzenlenmistir.

AF (Otomatik Odaklama): Kameranin konuya otomatik olarak netleme yapmasi islemidir. Tek nokta AF, bolge AF ve goz algilama AF gibi farkli modlari bulunur. Portre fotografciliginda goz algilama AF ozelligi modelin gozlerine hizli ve hassas netleme yapmayi kolaylastirir.
Alan Derinligi: Fotografta net gorunen alanin on-arka mesafesidir. Genis diyafram (dusuk f sayisi) dar alan derinligi, dar diyafram (yuksek f sayisi) genis alan derinligi olusturur. Portre fotografciliginda genellikle dar alan derinligi tercih edilerek model arka plandan ayrilir.
Arka Plan Bulanikligi: Odak duzlemi disindaki alanlarin bulanik gorunmesidir ve Japonca kokenli bokeh terimiyle de anilir. Genis diyafram acikligi ve uzun odak uzunlugu kullanilarak elde edilir. Portre fotografciliginda dikkat dagitan arka plan unsurlarini ortadan kaldirmak icin sik basvurulan bir tekniktir.
Beyaz Ayari: Fotograftaki renk sicakligini belirleyen ve beyaz rengin gercekten beyaz gorunmesini saglayan ayardir. Kelvin degeri olarak ifade edilir; dusuk degerler soguk mavi tonlari, yuksek degerler sicak sari tonlari temsil eder. Portre cekimlerinde ten renginin dogal gorunmesi icin dogru beyaz ayari kritik oneme sahiptir.
Bokeh: Odak disindaki alanlarin estetik olarak bulaniklasmasi anlamina gelen Japonca kokenli bir terimdir. Lensin optik tasarimina ve diyafram kanat sayisina bagli olarak bokeh kalitesi degisir. Yumusak, kremsi ve homojen bir bokeh portre fotografciliginda oldukca arzu edilen bir ozelliktir.
Broad Isik: Modelin kameraya donuk olan genis yuz tarafinin aydinlatildigi isik duzenidir. Yuzun gorunur alanini genisletir ve daha dolu bir gorunum olusturur. Ince yuzlu modellerde yuzun daha genis gorunmesini saglayarak denge yaratmak icin tercih edilebilir.
Catchlight: Modelin gozlerinde yansiyarak gorunen isik noktasidir. Gozlere canlilik ve derinlik katar, portrenin duygusal etkisini guclendirir. Isik kaynaginin konumu ve sekli, catchlight'in gorunumunu dogrudan etkiler.
Deklansor Hizi: Kameranin obtaratorunun acik kalma suresini belirler ve saniyenin kesirleriyle ifade edilir. Hizli deklansor suresi hareketi dondurur, yavas deklansor suresi hareket bulanikligi olusturur. Portre cekimlerinde genellikle en az 1/125 saniye kullanilarak model hareketinden kaynakli bulaniklik onlenir.
Diyafram: Lensin icerisindeki, isik gecisini duzenleyen ayarlanabilir acikliktir. f-sayisi olarak ifade edilir; dusuk f sayisi genis aciklik ve daha fazla isik girisi anlamina gelir. Alan derinligini dogrudan kontrol eden en onemli parametrelerden biridir.
Dolgu Isigi: Ana isik kaynaginin olusturdugu golgeleri yumusatmak icin kullanilan ikincil isiktir. Reflektorler, ikinci bir flas veya beyaz yuzeyler dolgu isigi olarak kullanilabilir. Portre fotografciliginda sert golgeleri azaltarak yuzde daha dengeli bir ton dagilimi saglar.
Frekans Ayristirma: Dijital duzenleme tekniklerinden biri olup goruntunun doku ve renk bilgisini ayri katmanlara ayirmayi saglar. Bu sayede ciltteki ton farkliliklari giderilirken dogal doku korunabilir. Profesyonel portre retusunda en cok tercih edilen yontemlerden biridir.
Gri Kart: Yuzde on sekiz gri ton degerinde uretilmis referans kartidir ve dogru pozlama ile beyaz ayari icin kullanilir. Cekim oncesinde gri kart fotograflanarak duzenleme asamasinda referans noktasi olusturulur. Ozellikle karisik isik ortamlarinda tutarli renk sonuclari elde etmek icin vazgecilmez bir aractir.
Histogram: Fotograftaki ton dagilimini grafik olarak gosteren bir aractir. Sol taraf koyu tonlari, sag taraf acik tonlari temsil eder. Pozlama kontrolunde histogram okumak, kameranin LCD ekraninda gorunenden cok daha guvenilir bir yontemdir.
ISO: Kamera sensorunun isiga olan duyarliligini ifade eden degerdir. Dusuk ISO degerleri temiz goruntuler uretirken, yuksek ISO degerleri dijital gurultu olusturabilir. Portre fotografciliginda mumkun olan en dusuk ISO degeri kullanilarak en yuksek goruntu kalitesi hedeflenir.
Kelvin: Isik kaynaklarinin renk sicakligini olcmek icin kullanilan birimdir. Mum isigi yaklasik 2000K, gun isigi yaklasik 5500K, bulutlu hava ise 6500-7500K civarindadir. Beyaz ayari yapilirken Kelvin degeri manuel olarak ayarlanarak ortam isigina uygun renk dengesi saglanir.
Kontrast: Fotograftaki en acik ve en koyu tonlar arasindaki farktir. Yuksek kontrast dramatik ve guclu bir etki olusturur, dusuk kontrast ise yumusak ve pastel bir hava verir. Portre fotografciliginda kontrast seviyesi isik duzenine ve istenilen atmosfere gore ayarlanir.
Loop Isik: Burnun yaninda hafif bir golge olusturan, yaygin ve cok yonlu bir portre isik teknigidir. Isik kaynagi modelin biraz yukarisinda ve yana dogru konumlandirilir. Cogu yuz yapisina uygun dusen ve flattering sonuclar veren bir yaklasimdir.
Obtarator: Kameranin sensorune ulasan isik miktarini ve suresini kontrol eden mekanik veya elektronik panjurdur. Mekanik obtarator fiziksel perdeler kullanirken, elektronik obtarator sensoru satirlar halinde okuyarak calisir. Deklansor hizi, obtaratorun acik kalma suresiyle belirlenir.
Odak Uzunlugu: Lensin optik merkezinden sensor duzlemine olan mesafedir ve milimetre cinsinden ifade edilir. Kisa odak uzunluklari genis aci gorunum sunarken, uzun odak uzunluklari dar aci ve buyutme etkisi olusturur. Portre fotografciliginde 85mm ile 135mm arasi odak uzunluklari yuz hatlarini en dogal sekilde aktarir.
Perspektif Bozulmasi: Genis aci lenslerle yakindan cekim yapildiginda ortaya cikan geometrik carpitmadir. Burun buyuk, kulaklar kucuk gorunebilir ve yuz oranlari degisir. Portre fotografciliginda bu bozulmayi onlemek icin yeterli cekim mesafesi korunmali ve uygun odak uzunlugu secilmelidir.
Pozlama: Sensore ulasan toplam isik miktarini belirleyen uc temel parametrenin (diyafram, deklansor hizi, ISO) birlesimdir. Dogru pozlama, sahnenin ton dagiliminin kayipsiz bir sekilde kaydedilmesini saglar. Pozlama telafisi ile kameranin onerdigi otomatik degerleri duruma gore artirip azaltabilirsiniz.
Pozlama Telafisi: Kameranin otomatik pozlama olcumunu belirli bir miktar artirmak veya azaltmak icin kullanilan ayardir. Parlak arka planlarda pozlama telafisini artirmak, koyu arka planlarda ise azaltmak modelin dogru pozlanmasini saglar. EV (Exposure Value) birimi ile ifade edilir.
RAW Format: Kamera sensorunun yakaladigi tum veriyi islenmemis haliyle kaydeden dosya formatidir. JPEG'e kiyasla cok daha genis bir dinamik aralik ve duzenleme esnekligi sunar. Portre fotografciliginda beyaz ayari, pozlama ve renk tonlamasi uzerinde maksimum kontrol sagladigi icin tercih edilir.
Reflector: Isigi yansitarak golge bolgelerine dolgu isigi yonlendiren yuzeydir. Beyaz reflektorler yumusak bir dolgu saglarken, gumus reflektorler daha sert ve parlak bir yansima olusturur. Altin renkli reflektorler ise sicak tonlu bir isik yansitarak ten rengine sicak bir gorunum katar.
Rembrandt Isik: Yuzun bir tarafini aydinlatirken diger tarafta burnun golgesiyle yanakta ucgen seklinde bir isik alani olusturan klasik portre isik teknigidir. Hollandali ressam Rembrandt van Rijn'in tablolarindan esinlenerek adlandirilmistir. Dramatik ve derinlikli portreler icin siklikla basvurulan bir yontemdir.
Retouching (Retus): Fotografin cekim sonrasinda dijital ortamda iyilestirilmesi ve duzenlenmesi islemidir. Portre retusunda cilt duzeleltme, goz parlaklik artirma, ton dengeleme gibi islemler uygulanir. Basarili bir retus, fotografin dogal gorunumunu korurken estetik kaliteyi yukseltmelidir.
Short Isik: Modelin kameradan uzak olan dar yuz tarafinin aydinlatildigi isik duzenidir. Yuzde derinlik ve boyut hissi yaratir, golgeler on plandaki genis yuz alanini kaplar. Genis yuzlu modellerde inceltici bir etki olusturmak icin tercih edilen bir tekniktir.
Softbox: Flas veya surekli isik kaynaginin onune takilan, isigin yumusatilmasini ve yonlendirilmesini saglayan difuzyon kutusudur. Farkli boyut ve sekillerde (kare, dikdortgen, oktagon) uretilir. Buyuk softboxlar daha yumusak isik olusturur ve portre fotografciliginda en yaygin kullanilan isik modifiyelerinden biridir.
Spot Olcum: Kameranin pozlama olcumunu kadrajin yalnizca kucuk bir bolgesinden (genellikle yuzde iki ila bes) yapmasini saglayan olcum modudur. Portre cekimlerinde modelin yuzune spot olcum yapilarak arka planin pozlamayi yaniltmasi onlenir. Ozellikle kontrast farkinin yuksek oldugu sahnelerde cok faydalidir.
Tripod: Kamerayi sabit tutan uc ayakli destek ekipmanidir. Dusuk isik kosullarinda uzun pozlama surelerinde titresimi onler ve kompozisyonun sabitlenmesini saglar. Studyo portre cekimlerinde fotografcinin modelle iletisimini kolaylastirmak icin de sik kullanilir.